خواف شهر میراث های ماندگار
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
     

قبله‏ی اهل یقین است خواجه یار                            عاشقان در گرد او پروانه وار

گر تو ای مسلم بدانی قدر او                               گرد مدفن آیی اش دیوانه وار

 

        این بنا که به مزار معروف است در جنوب غربی شهر روی خواف از یک طرف مشرف به کوه خواجه یار و از سوی دیگر به تپه های مجاور محدود است مجموعه ای است از دو آب انبار و یک مقبره . بنای کوشک مانندی است دوطبقه که در دوره قاجار  ساخته شده ، چهارده متر طول و 70/6 متر عرض دارد این بنا مشرف به محوطه ای محصور در دیوار خشکه چین سنگی است و سکویی بلند بطول 8 متر و عرض یک متر روی پایه های آجری در میان محوطه واقع شده است که در واقع محوطه‏ی خواجه یار است . نزدیک آن دو آب انبار به فاصله کمی از یکدیگر قرار دارند یکی از آنها که مخزن آن دارای پلان دایره و 8 متر قطر بوده اینک ویران شده و بقایای دیوار آن باقی مانده است . دیوار آب انبار از سنگ لاشه با ملات گل آهک ساخته شده و بر روی آن چهار لایه ساروج اندود گردیده است . سقف آن گنبدی و آجری بوده است .


 آب انبار دیگری با پلان مستطیل در مجاور آب انبار مخروبه مدور ایجاد گردیده که 40/13 متر طول و 7 متر عرض دارد جلوی آن ایوانی به طاق جناقی و دو درگاهی در طرفین احداث گردیده از انتهای ایوان راهی با 6 پله عریض به سطح آب می‏رسد چنین بنظر می‏رسد که مخزن و ایوان آب انبار در دو زمان ساخته شده باشد و مخزن بر ایوان تقدم دارد وسعت قبرستانها و قطعات سنگ قبرها و فرسودگی آنها نشان دهنده آن است که از زمان صفویه‏ بوده است و آب انبارها از نظر سبکهایش قابل مقایسه با آثار زمان تیموریان و صفویه است که مورد احترام مردم زمان بوده . در مورد خواجه یار اقوال و نظریات مختلف وجود دارد برخی گویند که یکی از یاران امام حسن بوده که در زمان این امام و هنگام حمله‏ی ایشان به ایران در جنگ با کفّار و زردشتیان به شهادت رسیده و در همان مکان به خاک سپرده شده است .

         چون مزار مورد احترام بوده حاکم خواف ارژنگخان قول داد اگر مزار پاک باشد آن را مرمت کند چون سر قبر را باز کرد جسد جوانی آراسته با پارچه ای سبز رنگ بر پیشانی را مشاهده می‏کند دستور داد که به‏وسیله استاد ابراهیم خرگردی معمار آن زمان بنا ساخته شود نظر دیگر این است که در صدر اسلام در سال 18 (هـ-ق) که احنف بن قیس مأمور فتح هرات شد در مسیر راه لشگر اسلام ، منطقه‏ی خواف بدون جنگ بیعت خویش را با اسلام اعلام کردند . اما در برگشت از هرات مردم منطقه‏ی خواف عهد شکنی کرده ، با مسلمانان نبرد نمودند که عده ای از لشکریان اسلام شهید و مجروح شدند مثل خواجه یار ، پیرحصبه و عده ای که قبور آنان در بین راه خرگرد و خواف در کنار جاده است و به شهدای گمنام معروف است یک دسته از مورخین معتقدند در قرن 13 هجری در زمان سلطنت ناصر الدین شاه حاکم خواف ، سید محسن خان کلالی ، بر مزار شک کرد چون قبر وی را می شکافند جوانی سبز پوش دستمال بر سر مشاهده می‏شود حاکم دستمال را باز می‏کند و خون جاری می‏شود با بستن دستمال سبز بر سر جسد خون متوقف می‏شود . آنگاه به‏دستور محسن خان ساختمانی بر آرامگاه وی می‏سازند که هم اکنون در دامنه کوه خواجه یار وجود دارد والله اعلم .

[ ۱۳۸٩/٩/٢٤ ] [ ۱۱:٠٥ ‎ق.ظ ] [ حمید یاررودی ]
حمید یاررودی
حمید یاررودی کارشناسی آموزش ابتدایی کارشناسی ارشد برنامه ریزی درسی آموزگار مقطع ابتدایی استان خراسان رضوی شهرستان خواف Email: hamid_yar@ymail.com
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :