خواف شهر میراث های ماندگار
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
     

×         دهسـتان بالاخـواف

        قبل از 1368شمسی که تقسیمات جدید کشوری به مرحله اجرا در آید و خواف شهرشتان  گردد خواف بخشی بود از بخش های تابع تربت حیدریه که شامل چهار دهستان به شرح زیر است :

  1- دهستان بالاخواف که از شمال به بالا ولایت باخرز وشهر نو واز غرب به رشتخوار متصل است این حوزه به مرکزیت چمن آباد که در حال حاضر به بخشداری سلامه تبدیل شده از رو ستای صید آباد آخرین روستای مرزی بخش خواف ورشتخوار شروع وتا روستای چهار ده (15 کیلو متری خواف ) ادامه دارد کشاورزی در این منطقه به واسطه بند سلامه و چاه‏های عمیق ونیمه عمیق و قنوات جاری یکی از پیشرفته ترین مناطق کشاورزی خراسان به حساب می آید . و محصولات آ ن گندم پنبه جو چغندر قند صیفی جات پالیز جات بوده وآباد ترین دهستان از نظر تولیدات زراعی است آب وهوای آن مطبوع و بارندگی سالیانه وتولیدات زراعی آن زیادمی باشد روستای سلامه یا سلومک که زمانی مرکز حکومت بوده وسابقه تاریخی دارد در این دهستان است . از نظر فرهنگی وآموزشی وواحد های آموزشی در کلیه سطوح شامل دبستان راهنمایی دبیرستان دخترانه وپسرانه را دارا بوده وتعدادی از جوانان این حوزه در مراکز آموزش عالی یا مشغول به تحصیل ویا فارغ تحصیل شده اند .


     

2- دهستان میان خواف : از شمال وشرق به باخرز وتایباد متصل است به مرکزیت روستای تاریخی خرگرد که امروزه تبدیل به بخشداری خواف در رود خواف شده است واز روستای فایندر تا روستای مهر آباد وسعت داشته میوه های درختی آن انگور، انار ، زرد آلو ، آلو، انجیر، توت ،که به مشهد صادر می شود وصیفی جات ،خربزه وهندوانه که از حد خود کفایی گذشته به نقاط دیگر صادر می شود .جو وگندم اهمیت زیادی داشته ولی در حد دهستان بالا نیست .

       آبیاری اراضی کشاورزی به وسیله چاههای عمیق ونیمه عمیق تاًمین می شود اخیراً در منطقه با توجه دولت وکوشش مردم جهت اشتغال زایی وایجاد درآمد شهرک صنعتی در خرگرد دایر شده و کارخانجات مختلف در شرف تاسیس می باشد مثل صابون سازی پلاستیک ونخ و دامداری رشد زیادی داشته طوری که نیاز منطقه را بر طرف می کند .

از نظر آموزشی وفرهنگی این حوزه دارای واحد های آموزشی در دوره های مختلف دبستان ، راهنمایی ، دبیرستان دخترانه وپسرانه و هنرستان بوده واخیراًدر سال 1382 واحد آموزشی عالی پیام نور افتتاح شده است .

3-دهستان پایین خواف که از شرق به ولایت هرات متصل است این حوزه مرکزیت آن سنگان که سابقه تاریخی هزار ساله دارد می باشد .از روستای نشتیفان زادگاه آل مظفر تا مرز افغانستان ادامه دارد آب و هوای آن گرمتر از حوزه میان خواف است ولی باد آن بیشتر است وبدین خاطر آس‏بادهای زیادی در نشتیفان ،مهر آباد برآباد ،سنگان وجود دارد که تا زمان وارد کردن آسیابهای موتوری رونق زیادی داشته است کشاورزی در این منطقه در حد دهستان‏های بالا خواف و میان خواف نیست ودر حد خود کفایی میوه وغلات تولید می کنند آبیاری منطقه به وسیله قنات تامین می شود کاشتن درخت کاج به علت گرمسیر بودن وباد زیاد رونق زیادی دارد دامداری و پرورش اغنام به علت وجود مراتع زیاد از حوزه میان خواف برتر است .

 از نظر آموزش وفرهنگی : این حوزه دارای واحد های آموزشی در دوره های مختلف دخترانه وپسرانه بوده وعده ای از جوانان هم در مؤسسات آموزش عالی یا مشغول به تحصیل بوده یا فارغ اتحصیل گردیده اند .اهمیت دیگر این حوزه وجود معدن سنگ آهن سنگان است که از مراکز طراز اول خاورمیانه محسوب گردیده است ودر رشد اقتصادی ، درآمد و تولید اشتغال منطقه سهم بسزایی در آینده خواهد داشت بنا بر روایت کتب جغرافیدانان قرن هشتم و نهم هجری ( نزهت القلوب جغرافیای حافظ ابرو ) این معادن از 600 الی 700 سال قبل مورد شناسایی مردم بوده دارای ذخایر بزرگ و عیار بالا میباشد مثل (دو قله‏ی نول خروس وطالب ) اخیراً سنگان دارای شهرداری و بخشداری گردیده است  .

 

 

 

 

 

 

4- دهستان دشت زوزن که از جنوب و مغرب به قائنات و گناباد متصل است دشت زوزن به مرکزیت قاسم آباد تقریباً یک سوم منطقه خواف وسعت دارد و فاصله‏ی روستاهای زیاد ولی جمعیت آن از دهستان‏های دیگر کمتر است کوه سینا ( سینو ) آن را از دهستان‏های میان خواف و پایین خواف جدا می نماید .بعلت وجود مراتع و چراگاههای زیاد در دامنه کیبر کوه و تک قاسم آباد دامپروری از رشد زیادی برخوردار بوده هر سال گوسفند ، بز ، پوست ، پشم ، روغن حیوانی و مواد لبنی به شهرها صادر میگردد .خشکسالی‏های پی درپی سالهای اخیر تأثیر منفی در دامپروری این حوزه داشته از این لحاظ وضع اقتصادی ثابتی ندارد کشاورزی آن از لحاظ دیم‏کاری بخصوص گندم و جو در کنار رودخانه قاسم آباد (که از تک قاسم آ باد میگذرد) رونق داشته  اما محصولات درختی مثل سایر دهستان‎ها نیست .

        اخیراً به کمک هیئت واگذاری زمین و تسهیلات بانک کشاورزی در منطقه چند چاه عمیق حفر شده که به علت شوری آب رونق چندانی ندارد . در منابع تاریخی هزار سال قبل از قول یاقوت حموی (حمد الله مستوفی) نقل شده که در منطقه زعفران ، پیله‏ی ابریشم ، روناس ، انگور و خربزه  زیاد و مرغوب بوده ، که متأسِفانه امروزه یا نیست یا رونق گذشته را ندارد . آب و هوای این حوزه گرمتر از سایر حوزه ها است تا جایی که در تابستان به 50 درجه بالای صفر می‏رسد زمستان کوتاه و معتدل دارد . از نظر آموزشی واحدهای آموزشی در کلیه مقاطع تحصیلی (دبستان ، راهنمایی ، دبیرستان ، دخترانه و پسرانه) دایر می‏باشد و اخیراً قاسم آباد دارای بخشداری گردیده است لازم به ذکر است در سال 1368 منطقه خواف از بخش به شهرستان تغییر یافت بر اساس آخرین تغییرات کشوری این شهرستان در حال حاضر دارای پنج مرکز شهری به مرکزیت شهر خواف ، شهر قاسم آباد ، شهر سنگان، سلامی و نشتیفان و چهار بخش مرکزی به مرکزیت خواف ، سنگان ، قاسم آباد و سلامه هشت دهستان است . دهستان‏های بخش مرکزی شامل دهستان‏های میان خواف به مرکزیت خرگرد ، دهستان 1نشتیفان به مرکزیت نشتیفان و دهستان سنگان شامل دهستان‏های پایین خواف به مرکزیت سنگان و بستان به مرکزیت نیاز آباد میباشد دهستان‏های بخش جلگه زوزن به مرکزیت روستای زوزن و کیبر به مرکزیت ابراهیمی و دهستان‏های بخش سلامی بالا خواف شامل سلامه و چمن آباد میباشد .



1-اطلاعات گرفته شده ازفرمانداری خواف سیمای هزارساله خوافابراهیم زنگنه چاپ1382جغرافیای استان خراسان ص38

[ ۱۳۸٩/٩/٢٤ ] [ ۱۱:٢٧ ‎ق.ظ ] [ حمید یاررودی ]
حمید یاررودی
حمید یاررودی کارشناسی آموزش ابتدایی کارشناسی ارشد برنامه ریزی درسی آموزگار مقطع ابتدایی استان خراسان رضوی شهرستان خواف Email: hamid_yar@ymail.com
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :